wie slaat wie

Het is ook hier ineens vreselijk warm. Dus heb ik dan eindelijk alle zomerkleren uit de dozen gehaald. En geleerd dat het niet slim is om alles ongestreken in de doos te doen. Ja, het leek toen een heel goed idee, hoppela in de doos en volgend jaar zien we wel weer. Maar nu moest ik dus honderdduizend t-shirts, broeken en bloezen strijken. Ik heb een gruwelijke hekel aan strijken en zoek steeds redenen om maar even achter die strijkplank weg te kunnen. En toen S van een jaar of 12 dus om de buurvrouw begon te roepen stond ik meteen bij het raam te kijken....

Zoon M van 15 van buurvrouw kwam er ook al vlot bij. Het ging al snel van gesprek naar geschreeuw naar rake klappen. M had de arme S bij de keel en schopte en sloeg hem waar hij hem maar kon raken. Ik zou net naar beneden rennen toen de tante van S aan kwam rennen. Met een grote schooltas begon ze op M om te slaan. Moeder van M kwam naar beneden en sloeg met een stok op S. Daarna begonnen moeder en tante op elkaar om te slaan. De vader van S was ook verschenen. De arme S kreeg eerst een beste tik van zijn vader, daarna nog een klap van zijn tante nadat die met de buurvrouw was uitgevochten. Daarna sloeg de moeder van M nog op M om. S werd naar huis geslagen, er werd op hem om geschreeuwd en getierd, moeder van M deed hetzelfde met M.

Het werd nog erger toen een andere buurvrouw even later op de koffie kwam. Of ik het allemaal had gezien. Ja, eerste rang, het was recht voor de deur.
-Nounounou, als het haar zoon was geweest, haar man had die andere man doodgeslagen!..........
-Huh? die man had alleen eigen kind maar een mep verkocht.....
-Ja, maar haar man zou de vrouw niet kunnen slaan, dat hoorde niet, dat was slecht daarom moest de man het dus ontgelden......
-Maar haar man sloeg haar wel, ik ben er zelfs al een paar keer tussen gekomen, wat is het verschil tussen je eigen vrouw slaan of een andere is dat dan niet even slecht?
-Jamaar, dat hoort gewoon niet...
-Eh, hij hoort jou ook niet te slaan...
-Als hij een andere vrouw zou slaan dan zou hij ook weer in elkaar geslagen worden door de man van die vrouw....

Van zulke logica zakt mijn broek af! Ik ben maar weer gaan strijken, dat kon ik in elk geval begrijpen...


PS
Na het strijken kwam ik tot de conclusie dat ik het er mezelf toch wel moeilijker op heb gemaakt nadat ik met die geweldloze communicatie ben begonnen. Het was altijd zo simpel om de ander te veroordelen. Wat ze wel niet dachten, wat voor dom en onnozel voorbeeld ze wel niet waren voor hun kinderen, waar die stomme eer wel niet toe leidde en waarom ze dat niet inzagen etcetc.
Niet dat ik inene al die oordelen kwijt ben, verre van dat. Maar ik kan maar niet stoppen om verder te denken, om er doorheen te zien. Wat er werkelijk achter zit. En ik eindig ermee dat ik eigenlijk sympatie voel voor de vrouwen terwijl ik dat eigenlijk helemaal niet wil!!! Ik wil gewoon lekker razend kwaad op hen zijn, omdat hun manier van opvoeden monsters kweekt. Maar ik kan het niet.
Nog erger, ik zie mezelf vandaag of morgen ook nog op hen aflopen en vragen of ze zo graag wilden dat de ander zou zien dat hun zoon geen monster is, dat het hen zoveel pijn doet om te zien hoe de anderen hem veroordelen, dat het echt een goeie jongen is maar dat niemand de goede kanten ziet. Of dat ze zo moe is van de ruzies met haar zoon, dat ze zo graag wat rust wil, een time-out maar dat elke dag gevuld is met woordenwisselingen en ruzies met andere kinderen die gesust moeten worden. Dat ze hem zo graag wil begrijpen en vooral dat ze ook zo graag wil dat hij haar begrijpt. Dat ze het zo moeilijk vindt om altijd partij te moeten kiezen tussen haar man en haar zoon als die weer eens zitten te bekvechten...... O wat ben ik bang voor dat moment dat ik mijn mond niet meer kan houden. Bang dat ik mezelf volkomen ......... ja wat, dat ik mezelf volkomen voor gek zet.
En nu schiet ik in de lach terwijl ik dit schrijf. Wat zijn we toch een raar soort, wij mensenkinderen. Het is meer normaal om een ander een klap te verkopen dan om een ander empatie te geven. Oef, ik heb nog veel AF te leren.....

rantsoen

Ik heb mezelf op rantsoen gezet. Teveel tijd besteed aan schrijven te weinig aan de rest, mijn blog kreeg teveel prioriteit. Pas als ik klaar was met schrijven kwam de mail aan de beurt, ik kreeg reacties op mijn stukjes waar ik natuurlijk op moest reageren. Dan keek ik op de klok en schrok me wild, is het al Zo Laat!! Snel huis opruimen, eten koken, wassen, kinderen wilden aandacht, honden moesten eten, schoonvader moest eten, het was ineens een hectische huishouding.
Tel daar die akelige Het Is Nog Geen Zomer En Het Is Niet Meer Winter periode bij op, waarin alle kleren in een hoop naast het bed komen te liggen en de chaos is kompleet. Nee, geen foto deze keer, dat durfde ik niet aan.

Langzaam herwin ik terrein in de chaos. Ik vind het zelfs wel lekker om het grote verschil te zien als ik ergens opgeruimd heb. Ik merk dat ik in totale chaos veel wildere beslissingen maak, zoals een tas vol kleren van E weggeven, wat een zalig gevoel zo'n lege kast. E was eerst in paniek toen hij zijn lege kast zag, maar het lukte me hem gerust te stellen. Er zitten nog genoeg kleren in de dozen op de kast. Dat ik veel daarvan ook stiekum weg ga geven heb ik er maar niet bijgezegd.

Vanaf vorige week mag ik nog twee keer per week schrijven van mezelf.
Op deze blog. Want ik ben dus ondertussen ook begonnen met ampele pogingen om iets in het turks te schrijven. Vriendinnen werden jaloers, wilden ook een blog in het Turks. Een vriendin zeurt al lange tijd aan mijn hoofd. Ze wil zo graag dat ik mijn woorden op papier zet. Ze leert zoveel van mij, ik kan het op zo'n originele manier zeggen, zet haar zo vaak aan het denken...... Ik weet nog steeds niet wat ik met die woorden aanmoet. Ik kan me niet voorstellen dat ik wat te vertellen heb wat belangrijk voor een ander zou kunnen zijn. Ik ben maar een huisvrouw, heb alleen maar een HAVO diploma en twee jaar HBO. Ik begrijp het niet en ik durf het eigenlijk niet te geloven maar tegelijkertijd vind ik het ook een heerlijk gevoel om de ervaringen in mijn speurtocht naar harmonie in mezelf en in mijn relaties te delen met anderen en de ander daarmee te helpen. Ik voel me vol dankbaarheid dat ik het vermogen heb om een ander mee te slepen op mijn reis naar mezelf.
Eigenlijk, als ik eerlijk ben, ben ik bang dat een ander me arrogant zal vinden, dat ze me af zullen kraken, dat ik niet goed genoeg ben en dat ze me daar met mijn neus in gaan wrijven. Die angst heeft me lang verlamd, ik durfde niet aan de drang om te schrijven toe te geven en de wens om verhalen of een boek te schrijven heb ik vanwege die angst lange tijd in de diepvries gezet. Ik denk dat het tijd wordt om die wens te laten ontdooien en er aan toe te geven, wat heb ik tenslotte te verliezen. Ha, mijn huis zal nooit dat geordende huis worden wat ik me had voorgesteld, maar ach daar heb ik eigenlijk al mee leren leven. En wie weet word ik ontdekt en ga ik hopen geld verdienen en dan neem ik gewoon een butler in huis.

nothing is for nothing....

Ter nagedachtenis van de slachtoffers van de schietpartij op de Technische universiteit in Virginia

Al weken zit ik me te ergeren aan een tweetal puberjongens uit ons gebouw. Eigenlijk erger ik me al jaren, ze spoken de meest vreemde dingen uit. Vorig jaar was hun populaire spel kinderworstelen. Ze lieten de kleintjes tot een jaar of 6 tegen elkaar vechten. Als het uit de hand liep dan kwamen ze er altijd onderuit, de moeders hadden vaak niet in de gaten dat hun vechtende kinderen tegen elkaar opgezet waren. Dit jaar hebben ze een nieuwe hobby, de honden ophitsten. Het begon met auto's. Ze hebben het nu voor elkaar dat de honden luid blaffend achter elke auto aanjagen. Daarna kwamen andere honden, en nu ook kinderen. Vooral de honden tegen schoolvriendjes ophitsen vinden ze prachtig. Alsof dat nog niet genoeg is zitten ze de honden te treiteren en doen ze hen daarmee ook pijn.

Ik ben een keurig gedresseerde hond. Zodra ik geblaf of gepiep hoor denk ik: "rotjongens, ze zijn weer bezig" (en nog meer maar dat kan ik beter niet opschrijven), en loop ik naar het raam om te controleren. Ongeveer 1 op de 5 keer is het raak en krijg ik het beeld wat ik verwacht. En dan hang ik weer uit het raam te roepen of sta ik me op te vreten in stilte, en het gaat van kwaad tot erger. Gisteren kwam al dat wekenlange binnenvetten tot een uitbarsting. Takkie werd opgehitst om achter een jongen aan te gaan. De jongen stond achter het hek van een huis en durfde de straat niet op, Takkie zat klaar voor de aanval. Ik moest Takkie afstraffen, dit kan goed verkeerd gaan. Ik was zo kwaad en ik gaf de buurjongen een beste pets. Daar schrok ik zelf van, ik sla nooit. Maar de buurjongen lachte me in mijn gezicht uit, waar maakte ik me zo druk om.... Ik heb nog even op hem om staan ketteren en daarna ging ik zeer gefrustreerd naar binnen toe. Dat deze aanpak niet succesvol was wist ik al op het moment dat ik het uitvoerde. Maar ik voelde me zo machteloos en ik wilde even niet weten wat er mij omging. Ik wilde alleen Loeikwaad zijn, om de angst voor de honden maar te overstemmen. Want ik ben zo bang dat vandaag of morgen ze echt iemand gaan bijten en dan is het mis. Het zijn goeie lobbessen, maar al dat getreiter en gehits maakt zelfs mij bloeddorstig. En als ze bijten dan is het over met mijn honden, dan moeten ze weg op zijn minst.

s Avonds las ik over de jongen die op de Technische Universiteit in Virginia meer dan 30 kinderen had doodgeschoten, een jongen met veel problemen, een jongen die zo luid om hulp schreeuwde maar op een manier die niemand begreep. Ik dacht aan de buurjongen en ik zag ineens een schreeuw om hulp, om aandacht. Laatste jaar van de 8 jaar leerplichtwet. Volgend jaar aan het werk. Ze zitten op school omdat ze moeten. Ze moeten straks werken, met 15 jaar. Hun dromen? Hun idealen? Hun toekomst...... Niet de mogelijkheid om een baan te kiezen, blij zijn als ze ergens kunnen beginnen voor een hongerloon. Te groot om te spelen maar klein genoeg om naar school te moeten, naar iedereen te moeten luisteren. Zich niet veilig voelen, vader met losse handen, oudere broer met losse handen, altijd ongelijk hebben, altijd het onderspit moeten delven.
Een eigen keuze voor zijn leven willen maken. Gehoord willen worden, gerespecteerd, rechtvaardigheid. Machteloosheid en hulpeloosheid als er niet met die behoeften van hem rekening wordt gehouden. Kinderen en honden ophitsen geeft misschien dat gevoel van macht, dat hij mij uitlachte was misschien omdat hij zich geen houding wist te geven. Want ik weet dat ik belangrijk voor hem ben, hij komt altijd weer bij mij terug.

En dat deed hij vanavond toen ik de pup op de heuvel eten ging brengen (daar gaat het overigens goed mee, springt als een konijn door het gras). Ik zou nee zeggen, ik was bang. Maar ik dacht aan de jongen in Virginia en ik zei oke. Nog twee jongens gingen mee. Ik genoot van hun gezelschap en ik had hem wel door elkaar willen rammelen: Waarom de ene dag een sadist en de andere dag een lammetje. Maar hij weet dat waarschijnlijk zelf niet eens. Misschien voelde hij ook wel dat ik me anders opstelde, iets wat ik me gisteravond bewust had voorgenomen.

Het is moeilijk om de verandering te zijn die ik in de wereld wil zien. Het gaat met vallen en opstaan en vaak verlies ik het doel uit het oog. Maar elke keer word ik weer teruggeroepen, soms op een zachte manier, soms hardhandig, zoals gisteren toen de dood van meer dan 30 jonge mensen mij deed inzien dat ik de verkeerde kant opwandelde. Ik had zo graag dat het me op een meer vreedzame manier werd duidelijk gemaakt. Maar het schijnt dat we het soms alleen op de hardhandige manier kunnen leren. E schreef me ooit eens, "nothing is for nothing least of all dying". De enige manier om troost te vinden bij zo'n afschuwelijk drama is om dat voor ogen te houden en mijn les eruit te leren.
Ik vertik het om dingen te zeggen als: waar gaat dit naar toe, wat voor wereld leven we in en andere doempraterij. Ik kies ervoor om te kijken naar hoe mjn gedrag beinvloed werd door dit drama, dat het mij geholpen heeft om iemand die ik had afgekapt weer een hand toe te reiken.

kleine gasten

Zaterdagavond toen E thuiskwam lag er een kleine hond in onze kolendoos. Toen hij het me de volgende morgen vertelde heb ik het eerst maar wat eten gegeven. Daarna een bericht gestuurd naar Actie Zwerfhonden, misschien dat ze een plekje kunnen vinden voor dit broodmagere beestje wat amper kon lopen. Gisteren heb ik het een paar keer gevoerd, het arme beest schrokt alles naar binnen. En elke vijf minuten kijken of er al een reactie was op mijn mail. Nagedacht, alle asiels zitten al overvol, het helpt zo weinig om dit beestje er ook bij te proppen. Maar als ik het buiten zet dan overleeft het niet, zo mager....... of misschien juist wel, het heeft de drang om te overleven.... Hoe levenloos was het gisteren en hoe enthousiast kwispelt het vandaag. Ik kan het hier niet houden, buren zijn het daar absoluut niet mee eens. Daarnet kon ik net op tijd de buurjongen stoppen die het met een stok naar buiten wilde prikken. Hij zag het niet zitten, buiten gooien met dat ding. Ik heb even met hem gepraat, gezegd dat er misschien een oplossing voor is, als dat niet zo is dan zet ik hem zelf buiten. Ik denk dat dat de enige oplossing is. Vandaag nog even goed eten geven zodat het aansterkt en dan ergens uitzetten waar ik het eventueel voer kan geven, een eind uit de buurt van ons huis. Want onze andere honden accepteren geen buitenstaanders. Hoe langer ik er over nadenk hoe beter het me lijkt. Hij hoort niet achter tralies. Blij dat iemand het hier gebracht heeft zodat het even op krachten kan komen.

Het is een lief beestje, zo blij toen ik het eten gaf. En ik ben verdrietig dat buurjongen zo is opgevoed dat hij dat niet kan zien. Ik probeer me voor te stellen hoe hij denkt, maar ik kan het niet. Er tegenaan praten helpt weinig, ik heb dat allemaal al eerder geprobeerd. Dit is niet mijn eerste kleine gast. Twee jaar geleden kwam er een zigeunerjongen aan de deur, zo'n 10 jaar oud. Of ik ook kleren voor hem had, hij had het koud. Ja hij stond te trillen en was helemaal nat van de regen. Ik heb hem wat oude kleren gegeven. Net toen hij weer de trap afliep vroeg ik hem of hij wat wilde eten. Vanaf die dag kwam hij regelmatig langs voor eten. Soms een bord warm eten, soms een boterham met vanalles ertussen. En, tot mijn afgrijzen, een beker melk met 3 suikerklontjes, bleh. We hadden kleine gesprekjes. Hij wilde graag naar school maar dat ging niet. Hij kreeg geen eten van zijn moeder omdat hij niet wilde werken. Hij wachtte regelmatig op mij bij de markt zodat hij me kon helpen dragen. Een keer zag hij hoe ik Emre en Timucin een dikke kus gaf en even aankroop toen ze buiten gingen spelen en ik kon de pijn in zijn ogen zien, het brak mijn hart.
Soms nam hij andere kinderen mee. Dit was minder leuk, maar ik gaf hen ook wat. Een van die kinderen kwam op een gegeven moment alleen, en met een vriend... En de buren begonnen te mopperen. Tegen mijn kleine vriend gezegd dat hij voortaan alleen moest komen. Toen werden er schoenen voor de deur van de buren gestolen, het hek van de dam. Dat hadden 'die van mij' gedaan. Dikke ruzies. Als ik zo graag iets goeds wilde doen dan moest ik dat maar ergens anders doen, niet voor zigeuners, dat waren allemaal dieven! De bom ontplofte toen ze op een dag zagen dat hij en een vriendje van hem de boodschappen voor mij naar boven droegen. Ik had al tegen hen gezegd dat ze niet naar binnen moesten gaan maar ze moesten en zouden die boodschappen voor de deur neerzetten. Een buurvrouw begon, de rest kwam snel meedoen. Dat ze dieven waren, dat ik het gebouw onveilig maakte door hen steeds maar binnen te laten. En mijn kleine vriend liep met opgeheven hoofd naar buiten, ik was in tranen. Toen ik hem later buiten weer tegen kwam vertelde ik hem dat hij niet meer kon komen, de buren accepteerden het niet. Maar als hij eten wilde dat hij het dan tegen Emre moest zeggen, die was altijd wel buiten. Ik heb hem daarna een lange tijd niet meer gezien. Tot op een dag toen ik Emre van school haalde ik ineens "Ija abla" (abla betekent oudere zus) hoorde. Ik keek verbaasd op en zag mijn kleine vriend. Hij was verhuisd, daarom zagen we hem niet meer. Maar hij was me niet vergeten.

Wat was ik kwaad, wat voelde ik me machteloos toen de buren zo tekeer gingen tegen mij. En met wie ik er ook over praatte, iedereen zei hetzelfde: dat ik uit moest kijken met zigeuners blablabla. Ik zag het helemaal niet meer zitten met de Turken, wat hadden ze een vooroordelen. Maar goed, toen ik er goed over nadacht, besefte ik dat het niets met Turk, Nederlander of weetikveel te maken heeft, het is menseigen. Nee, ik begin niet weer over geweldloze communicatie. Ik wil alleen zeggen dat het mijn ogen geopend heeft, dat vooroordelen voortkomen uit angst. En dat realiseerde ik me net op tijd vanmorgen toen ik met de buurjongen begon te praten. En ik vertelde hem dat ik begreep dat hij bang was dat ik nog een hond zou adopteren. En nadat we gepraat hadden zag hij er vanaf af om het hondje naar buiten te prikken met een stok en mij de kans te geven om een oplossing te vinden. En dat geeft een kick! Om voorbij die vooroordelen te gaan op zoek naar wat er werkelijk in die ander speelt. En om dan een oplossing te vinden waarin beide partijen zich kunnen vinden. Ik was er eigenlijk al vanuit gegaan dat hij de hond naar buiten zou doen. Hij was vastberaden en ik begon al wat te trillen van machteloosheid en hulpeloosheid. Maar door me even in hem te verplaatsen kon ik ervoor zorgen dat ik deze kleine vriend met toestemming van buurjongen in elk geval nog een dag kon laten aansterken. Ik kan eventjes de hele wereld aan, wat een goed gevoel. Dat ik niet in de aanval hoef te gaan of boos hoef te worden om te krijgen wat ik wil, dat ik mens kan blijven maar vooral, dat ik de Mens tegenover me kan zien.....

ziek

Ook ik ben geveld! Keelpijn, hoofdpijn, overalpijn. Emre voelt zich al aardig beter, ze hebben dikke lol. Zoveel, dat ik besloot om ondanks mijn malaise hen toch maar mee naar buiten te nemen voor een beste wandeling. Daarna alle lego op de vloer gedumpt. Ik ging even op de bank liggen en ze waren zo lekker aan het spelen samen, ik genoot van hun gesprekken. Wat waren ze lief, wat waren ze perfect.

Een uur later....... Emre zit gefrustreerd achter de computer, het spel wil niet. Hij wordt hoe langer hoe bozer en slaat steeds harder op de toetsen om. Het is 6 uur, piekuur voor mensen die zich niet lekker voelen. Ik wil RUST! Timucin vraagt om de haverklap of ik een stukje lego voor hem kan vinden en begint een onverstaanbaar liedje te zingen. Emre roept of hij ophoudt, Timucin gaat gewoon door net of hoort hij niets. Emre wordt steeds luider en bozer. Ineens gaat hij kwaad overeind en brult in frustratie. Doet een stap achteruit bovenop de legocreatie van Timucin. Timucin gaat van vredig naar oorlogspad in 2 nano seconden en voor ik het weet zitten ze elkaar te trappen en te slaan.

Ik heb geen 2 nanoseconden nodig, het lukt me makkelijk met 1. Automatische piloot neemt het van me over. Moeder de heks betreedt het toneel. Waarom ze me in hemelsnaam niet wat rust kunnen geven, ik voel me niet lekker, is dat zo moeilijk..... Waarom ze meteen moeten gaan slaan en schoppen, potverdre, alles wat ik wil is een beetje rust, een beetje hulp, maar nee, ze moeten zo nodig gaan vechten..... Er zit nog veel meer in mijn hoofd maar gelukkig krijg ik een hoestbui van het schreeuwen. Ik ga naar de keuken voor een glas water. En met dat glas water lukt het me om weer een beetje grip op mezelf te krijgen. Ik blijf in de keuken staan. Mijn hoofd zit vol met: #$(*^%^kinderen, ondankbaar, wil ik eens wat rust gaan ze vechten. Niemand houdt rekening met mij, maar ik moet met iedereen rekening houden. #*&(^$(&@land, iedereen is hier altijd ziek, alles zit altijd potdicht, bussen, scholen, huizen, geen wonder dat ik ook steeds ziek wordt. Die stomme halfopgeruimde %^&$* keuken, ja, ik stop met mijn werk om voor hen te zorgen en dan krijg ik dit als dank. En dan dat stomme eten, elke dag weer dat stomme eten.

Goed, ik was dus Boos. Ik weet dat het niet helpt, dat ketteren. Maar het voelt zo goed: Ik heb Gelijk, ze verdienen het! Ik wil niet rustig worden, ik wil dat zich net zo akelig gaan voelen als ik me nu voel!
Ik besef dat ik hier alleen maar meer problemen mee krijg, vlam in de pan en de hele avond ruzie. Ik moet rustig worden maar ik Wil Niet Moeten! Om van moeten naar kunnen te gaan heb ik nog 2 glazen water nodig. De kinderen vechten in de kamer, maar als ik te snel terugga dan gaat het mis. Wat heb Ik nodig? Rust en een beetje begrip. Als ik doorga met boos zijn krijg ik dat zeker niet. Maar ik vind dat ze me dat horen te geven, ze Moeten! Nog maar een glas water..... Ik zou graag rust willen hebben en een beetje begrip van mijn kinderen. Zo te zien kunnen ze dat nu niet geven. Misschien hebben ze honger. Maar ik Wil Geen Eten Koken! Ik wil niet Moeten! Nog een glas water, langzaam drinken. Laten we maar gewoon een broodje pindakaas eten, vinden we allemaal lekker.

Ik maak de boterhammen klaar, gooi al mijn boze energie in het snijden van de stukjes. Dan een diepe zucht en als een zen monnik naar binnen. Ze zijn nog steeds kwaad op elkaar, Timucin is in tranen, Emre zit kwaad voor zich uit te kijken. Zodra ze me zien gaat het los: Hij deed dit.. ja maar omdat hij dat deed...het is niet eerlijk.....hij moet..... nee hij moet.... Ik zeg niets en sta daar met de bordjes in mijn hand en denk: dat %*&%^ geweldloos communiceren. Ze hebben mijn kwaadheid van me afgepakt, maar wat moet ik nu? Ik zoek mijn monnik maar die is geruisloos weggeslopen, ik sta er weer alleen voor. Dan doe ik iets wat ik helemaal niet wil doen, maar waarvan ik weet dat het het beste is. Ik zet de bordjes neer, zet Timucin op de bank bij Emre en ga er tussenin zitten. Dan kruip ik hen aan en geef hen een kus. En zeg alleen dat ik heel veel van hen hou, hoe boos ze ook zijn. En zo zitten we een tijdje op de bank. Ik zat in eerste instantie op mijn tanden te bijten maar gaandeweg relax ik en de kinderen ook. Dan vraag ik of Emre hulp nodig heeft bij zijn computerspel. Nee, hij wil het zelf oplossen. Timucin wil wel hulp met het repareren van zijn auto. Ze mogen voor een keer eten waar ze willen, achter de computer en op de vloer. Ik help Timucin met zijn lego en ga daarna weer op de bank liggen, Emre is een stuk rustiger en het lukt hem om zijn spel te spelen. Zen monnik kijkt om het hoekje van de deur en geeft me een knipoog.

over sla

Afgelopen zondag terwijl ik eten kookte besloten mijn mannen mij te helpen, ze gingen de salade klaarmaken. Toen we later aan de tafel zaten bleek dat Emre een akelige kriebel in zijn keel kreeg als hij salade at, bovendien deed het ook pijn als hij at. Hij was verdrietig, kon zijn eigengemaakte salade niet eten. Ik probeerde hem te troosten, hij was een uur lang aan het snijden geweest en het was heel frustrerend dat hij er nu niet van kon eten. Zodra zijn keel weer wat beter was zouden we een giga grote salade met elkaar gaan maken.

"Maar dan mag ik er meer van eten dan Timucin want die kan nu wel salade eten". Ja, Timucin zat behoorlijk in de salade om te prikken en dat maakte het natuurlijk nog pijnlijker voor Emre. Maar dat principe van 'ik wil meer van iets wat in overvloed is' vind ik heel moeilijk om te begrijpen. Ik hoor het veel vaker , en ik vroeg aan E of hij het begreep. Hij kwam met de interessante theorie dat ze in het moment leven en dat ze niet echt bewust verder kunnen denken, 'later' en 'morgen' zijn begrippen waar ze niets mee kunnen, dat is gewoon oneindig ver weg voor hen. Maar dat verklaart nog niet waarom ze precies evenveel overvloed horen te hebben, Timucin mag vooral niet een aardbei meer als Emre zelfs al heeft hij buikpijn van het aardbeien eten en ligt het bord nog vol.

Ik zit me nu net af te vragen wie er eigenlijk meer moeite mee heeft, Emre of ik? En over overvloed gesproken, ik voel mezelf allesbehalve overvloedig als ik hem zo hoor praten. Ik voel mezelf beperkt, ik heb niet de creativiteit om het op te lossen. Ik zet mezelf weer vast in de oplossing. En wat had ik zo mooi neergeschreven hiernaast bij non violent communication, focus op de interactie en niet op de oplossing. Zet jezelf en de ander niet vast in allemaal verwachtingen. Als je een vogel maar lang genoeg in een kooi zet dan blijft hij er in zitten zelfs al staat zet je de deur wagenwijd open. Ik zie mijn kinderen lekker buiten vliegen, vrij en onbezorgd en ik zit in daar in die kooi en klap zelf steeds dat deurtje weer dicht. Ik Hoef Het Niet Op Te Lossen!! zo simpel is het. Ik hoef Emre's verdriet over de salade niet weg te nemen. Ik kan hem er bij helpen, maar als ik zijn verdriet en zijn pijn op mijn schouders neem dan beperk ik mezelf en blokkeer mijn creativiteit.

Wat als ik nu gewoon eens accepteer dat hij precies evenveel wil hebben als zijn broertje? Ha, daar gaan we, ik ben bang dat hij een egoist wordt en, en daar ga ik weer met projecteren, dat hij net zoals mij gaat denken dat alles met een maat (lees: met mate) hoort te zijn. Ik hoor niet teveel te eten en ik hou me in (en vervolgens ga ik door het lint...), ik mag mijn mond niet teveel opendoen en ik bijt op mijn tong (totdat ik het niet meer uithou en werkelijk begin te ratelen zonder ophouden), ik mag niet teveel willen, niet teveel wensen, niet teveel verwachten want dat hoort niet! Vooral waar het geld betreft klap ik dat deurtje angstvallig dicht. Want geld willen hebben is hebberig en slecht. Er zijn zoveel arme mensen, hoe krijg ik het in mijn hoofd om geld te willen hebben.

Wat doe ik mezelf toch allemaal aan met mijn denken, ik zie overal beren op de weg. Emre egoist? Hij bewaart altijd alles wat hij krijgt op school zodat hij het met Timucin kan delen...Misschien is Emre wel gewoon een advocaat in de dop. En wat als hij ooit eens president van Turkije wordt? Zou het dan niet geweldig zijn dat hij denkt dat iedereen evenveel zou moeten hebben?

les in luisteren

Ik zit graag 's morgens vroeg achter de computer. Emre naar school (hij gaat om 7 uur, school is in 2 groepen verdeeld, een groep gaat in de morgen de andere in de middag) Timucin nog in bed en heerlijk rustig. Vanmorgen was Timucin vroeg, nog voordat Emre de deur uit was kwam hij uit bed. En hij wilde film kijken. En ontbijt. Film uitgezocht, ontbijt gemaakt en ik weer achter de computer. Maar steeds was het: kijk, nu wordt het spannend! Kijk, blijven kijken! Kijken, je kijkt niet! Toe nou, kijk nou!.... Ik keek eens met een strenge blik naar het kleine monster wat mij van de computer afhield, en wilde zeggen dat ik even rustig achter de computer wilde zitten en of hij zich even stil kon houden. Maar ik zei niets. Hij zat daar zo mooi, liet zijn knuffel ook film kijken en ik smolt. Hij vindt het gewoon fijn om samen te kijken, samen te zitten. Dus ben ik lekker met hem samen op de bank gaan zitten, kop thee erbij, kind tegen me aan.

Hij kan het nog niet zo goed zeggen.
En tegen de tijd dat hij geleerd heeft om het goed te zeggen heeft hij ook geleerd om zijn mond te houden en zijn behoeftes op de achtergrond te laten mokken, want vragen is vaak zo frusterend. Als je zin in een koekje hebt moeten we bijna eten, als je nog even wilt spelen moet je op bed. Als je iets interessants wilt vertellen moet je je even stilhouden omdat er iemand aan het praten is....

Het is me gelukt om deze keer de boodschap te horen, het lukt me lang niet altijd. Want vaak gaat het met boosheid of frustratie gepaard en dan is het een stuk moeilijker om te smelten. En met volwassenen is het helemaal moeilijk. Ik had nooit gedacht dat ik op een dag zou zeggen dat ik van mijn kinderen leer. Maar ik ben blij dat ik het ontdekt heb. We leren samen, ik leer hen de regels, zij leren mij om het absurde van veel van die regels in te zien en gewoon van het moment te genieten. Samen op de bank zitten. Een warme kop thee, een warm kinderlijfje en een spannende film. Wat wil ik nog meer....

geweldloze communicatie

Oke, ik ben twee dagen lang ondergedompeld in geweldloze communicatie. Het is allemaal wat warrig in mijn hoofd, niet in de laatste plaats omdat GC een taal is die woorden gebruikt die ik al lang vergeten was. Neem nu het woord mededogen. Ik kan me niet herinneren wanneer ik dat woord voor het laatst gehoord heb in een gewoon gesprek, zowel in Nederlands als in Turks. In het Turks ken ik deze woorden dan ook niet. En dus had ik een heleboel nieuwe woorden te leren het afgelopen weekend.

Geweldloos Communiceren heet in ons huis de taal van het hart, zo noemt Emre het. Voor mij is geweldloos communiceren de plaats voorbij winnen en gelijk krijgen, de plaats waar we proberen werkelijk contact te maken met de ander. Het is een zwaar afkickproces, ik zit nu in de fase dat ik meteen in de gaten heb wanneer ik winnen en gelijk krijgen op de voorgrond zet, dit is ongeveer 99.9% van al mijn communicatie. En elke keer weer zie ik dat gelijk krijgen me echt niet gelukkiger maakt. Maar het voelt zo vertrouwd en het is een sprong in het donker om het los te laten. Gisteren heb ik me in het diepe gewaagd, eventjes. Kijken waarom ik wil winnen en gelijk wil hebben. Het was pijnlijk en moeilijk. Maar de rust en de ruimte die erna volgden zijn hemels.

De juf van Emre. Al weken, wat zeg ik, maanden loop ik met haar in mijn hoofd rond. Ik had Vivet, de trainster al gezegd dat ik speciaal met dat probleem wilde werken, ik wilde graag leren om met haar in gesprek te gaan zonder mezelf te verliezen en daardoor of loeikwaad te worden of dicht te klappen uit angst daarvoor. In 40 minuten lukte het mij om haar los te laten. Ik had me aan haar vastgeklampt, hoe verkeerd ze het wel niet deed, hoe Emre er onder leed....... en onder al dat projecteren zat ....... ik! Mijn schooltijd, het plagen van de andere kinderen. Hoeveel mutsen ik wel niet kwijt geraakt ben, de blauwe plekken, mijn fiets die steeds weer stuk was of een lege band had. Nee, het was niet het plagen wat zo diep zat, het was dat ik me zo hulpeloos voelde, hulpeloos, hopeloos, bang en alleen. Zo'n behoefte aan bescherming die ik niet kreeg. En dat gevoel plaagt me nu, dertig jaar later nog steeds. Alleen heb ik het leren bedekken zodat ik het maar niet hoef te voelen. Ik wordt boos, ik klap dicht, ik loop weg, ik word gemeen. En ik sla mezelf steeds weer verrot als ik weer het onderspit heb gedolven.
Gisteren kwam ik erachter dat ik nog steeds die behoefte aan bescherming heb, maar ik zie nu dat ik de mogelijkheid heb om een weg te kiezen waarin ik mezelf bescherming kan geven of bescherming kan vragen. En daardoor de gevoelens van hulpeloosheid en hopeloosheid elimineren. En ik kan de strategien die ik gebruikte om mezelf te beschermen zodra het gevoel van hulpeloosheid of hopeloosheid ook maar een beetje de kop opstak loslaten. Ik kan de rust die over me is gekomen niet beschrijven, er is letterlijk een last van mijn schouders gevallen. Want het was niet alleen de juf, de hele wereld was een groot gevaar waar ik me tegen moest beschermen, zelfs mijn eigen kinderen. De hele dag bezig met "wat denkt die van me, als ik zo doe, wat zouden ze dan denken, Jeetje, wat heb ik me weer laten gaan, ze zullen wel denken dat ik.... blablabla. Zo druk bezig met hoe de wereld mij zag dat ik mezelf niet meer zag.

Ik ben superemotioneel vandaag, ik keek naar Emre vanmorgen hoe hij lekker met zijn eten zat te spelen en kreeg tranen in mijn ogen. Jarenlang heb ik me geergerd (niet in de mogelijkheid om er iets aan te veranderen = hulpeloos) aan de manier waarop hij altijd met zijn eten speelt, en mezelf moeten stoppen om geen commentaar te leveren want hij at toch altijd zijn eten op en hij knoeide niet. Nu kon ik genieten van Emre Die Met Zijn Eten Speelt. Het is gewoon zijn manier van eten. En ik kan kiezen om ervan te genieten. Zo simpel.

boerenkoolstamppot met rookworst

Afgelopen herfst was mijn zus in Istanbul. Ze had een grote koffer vol met van alles meegenomen, samen met haar vriendin hadden ze over de 50 kilo! bagage. Een van de grootste verrassingen was een rookworst. Dat boerenkool met rookworst zo'n delicatesse kan zijn! Natuurlijk moest de hele buurt proeven hoe Nederland smaakt. De speculaasjes waren in notime op. En volgende keer moesten ze ook maar van die beroemde Nederlandse chocolade meenemen, het liefst voor iedereen een reep!

Ik woon vrij ver van het toeristische deel van Istanbul in het Aziatische deel. Er valt hier weinig te beleven dus mijn zus verbleef in een hotel in het toeristische Europese deel. Samen met haar vriendin kwamen ze hier een dag op bezoek. De beneden buurvrouw begroette hen al met een kus voordat ik bij de deur was. De rest van de vrouwen kregen hen pas in de gaten toen ze weer weggingen. Er werd druk gezoend en bekeken, ze werden uitgezwaaid of waren ze oude bekenden. Mijn zus stond versteld van de vriendelijkheid en de gastvrijheid.

We hadden elkaar 7 jaar niet gezien. Er verandert veel in 7 jaar, maar er verandert tegelijkertijd ook niets. Ze was nog steeds dezelfde zus, we hadden zoveel te bepraten. Maar ik merkte dat ik met andere ogen naar haar keek. De kleine irritaties van vroeger, toen we elkaar veel vaker zagen waren weg. Ik kon haar zien zoals ze was, genieten van de persoon die ze werkelijk was en voelde me zo bevrijd van al mijn oude bagage. Ik zag ineens unieke kanten aan haar waar ik nooit zoveel aandacht aan had besteed, had altijd teveel vast gezeten in het beeld wat ik me van haar gevormd had. De week was veel te kort. Ik hoop dat ze snel terugkomt, ik heb nog zoveel te ontdekken, er is zoveel wat ik altijd maar voor vanzelfsprekend aannam, en er waren zoveel beperkende meningen en oordelen in mijn hoofd. Ik ben veranderd in de jaren dat ik hier woon, het leven hier is zo anders dan dat in Nederland. Niet dat leven in Turkije beter of slechter is, het is gewoon anders en daardoor leerde ik op een andere manier naar het leven te kijken. Gelukkig heeft niet iedereen daar een emigratie voor nodig, ik leer gewoon wat moeilijk :)

Het is moeilijk om de mensen waar je van houdt een lange tijd niet te zien, 7 jaar is vreselijk lang. Maar het heeft me rijker gemaakt, dat heb ik gezien met het bezoek van mijn zus. Het is heerlijk verfrissend om met een open blik naar een ander te kijken. Het beeld wat ik van een ander gevormd heb los te laten. Gewoon eens totaal iets anders doen en te kijken naar hoe iemand in mijn omgeving mijn leven verrijkt, te zoeken naar het positieve. Het is goed om zo nu en dan eens stil te staan bij hoe ik een ander ervaar. Het werd me zo pijnlijk duidelijk met mijn zus. Wat heb ik veel tijd verspild met oordelen en wat heb ik me in mijn ervaringen beperkt, en ik doe het nog steeds! Oude gewoontes slijten langzaam. Gelukkig word ik me er nu steeds vaker en sneller bewust van mijn hokjes denken. Maar het blijft moeilijk om gewoon te observeren zonder me een mening te vormen.