nothing is for nothing....

Ter nagedachtenis van de slachtoffers van de schietpartij op de Technische universiteit in Virginia

Al weken zit ik me te ergeren aan een tweetal puberjongens uit ons gebouw. Eigenlijk erger ik me al jaren, ze spoken de meest vreemde dingen uit. Vorig jaar was hun populaire spel kinderworstelen. Ze lieten de kleintjes tot een jaar of 6 tegen elkaar vechten. Als het uit de hand liep dan kwamen ze er altijd onderuit, de moeders hadden vaak niet in de gaten dat hun vechtende kinderen tegen elkaar opgezet waren. Dit jaar hebben ze een nieuwe hobby, de honden ophitsten. Het begon met auto's. Ze hebben het nu voor elkaar dat de honden luid blaffend achter elke auto aanjagen. Daarna kwamen andere honden, en nu ook kinderen. Vooral de honden tegen schoolvriendjes ophitsen vinden ze prachtig. Alsof dat nog niet genoeg is zitten ze de honden te treiteren en doen ze hen daarmee ook pijn.

Ik ben een keurig gedresseerde hond. Zodra ik geblaf of gepiep hoor denk ik: "rotjongens, ze zijn weer bezig" (en nog meer maar dat kan ik beter niet opschrijven), en loop ik naar het raam om te controleren. Ongeveer 1 op de 5 keer is het raak en krijg ik het beeld wat ik verwacht. En dan hang ik weer uit het raam te roepen of sta ik me op te vreten in stilte, en het gaat van kwaad tot erger. Gisteren kwam al dat wekenlange binnenvetten tot een uitbarsting. Takkie werd opgehitst om achter een jongen aan te gaan. De jongen stond achter het hek van een huis en durfde de straat niet op, Takkie zat klaar voor de aanval. Ik moest Takkie afstraffen, dit kan goed verkeerd gaan. Ik was zo kwaad en ik gaf de buurjongen een beste pets. Daar schrok ik zelf van, ik sla nooit. Maar de buurjongen lachte me in mijn gezicht uit, waar maakte ik me zo druk om.... Ik heb nog even op hem om staan ketteren en daarna ging ik zeer gefrustreerd naar binnen toe. Dat deze aanpak niet succesvol was wist ik al op het moment dat ik het uitvoerde. Maar ik voelde me zo machteloos en ik wilde even niet weten wat er mij omging. Ik wilde alleen Loeikwaad zijn, om de angst voor de honden maar te overstemmen. Want ik ben zo bang dat vandaag of morgen ze echt iemand gaan bijten en dan is het mis. Het zijn goeie lobbessen, maar al dat getreiter en gehits maakt zelfs mij bloeddorstig. En als ze bijten dan is het over met mijn honden, dan moeten ze weg op zijn minst.

s Avonds las ik over de jongen die op de Technische Universiteit in Virginia meer dan 30 kinderen had doodgeschoten, een jongen met veel problemen, een jongen die zo luid om hulp schreeuwde maar op een manier die niemand begreep. Ik dacht aan de buurjongen en ik zag ineens een schreeuw om hulp, om aandacht. Laatste jaar van de 8 jaar leerplichtwet. Volgend jaar aan het werk. Ze zitten op school omdat ze moeten. Ze moeten straks werken, met 15 jaar. Hun dromen? Hun idealen? Hun toekomst...... Niet de mogelijkheid om een baan te kiezen, blij zijn als ze ergens kunnen beginnen voor een hongerloon. Te groot om te spelen maar klein genoeg om naar school te moeten, naar iedereen te moeten luisteren. Zich niet veilig voelen, vader met losse handen, oudere broer met losse handen, altijd ongelijk hebben, altijd het onderspit moeten delven.
Een eigen keuze voor zijn leven willen maken. Gehoord willen worden, gerespecteerd, rechtvaardigheid. Machteloosheid en hulpeloosheid als er niet met die behoeften van hem rekening wordt gehouden. Kinderen en honden ophitsen geeft misschien dat gevoel van macht, dat hij mij uitlachte was misschien omdat hij zich geen houding wist te geven. Want ik weet dat ik belangrijk voor hem ben, hij komt altijd weer bij mij terug.

En dat deed hij vanavond toen ik de pup op de heuvel eten ging brengen (daar gaat het overigens goed mee, springt als een konijn door het gras). Ik zou nee zeggen, ik was bang. Maar ik dacht aan de jongen in Virginia en ik zei oke. Nog twee jongens gingen mee. Ik genoot van hun gezelschap en ik had hem wel door elkaar willen rammelen: Waarom de ene dag een sadist en de andere dag een lammetje. Maar hij weet dat waarschijnlijk zelf niet eens. Misschien voelde hij ook wel dat ik me anders opstelde, iets wat ik me gisteravond bewust had voorgenomen.

Het is moeilijk om de verandering te zijn die ik in de wereld wil zien. Het gaat met vallen en opstaan en vaak verlies ik het doel uit het oog. Maar elke keer word ik weer teruggeroepen, soms op een zachte manier, soms hardhandig, zoals gisteren toen de dood van meer dan 30 jonge mensen mij deed inzien dat ik de verkeerde kant opwandelde. Ik had zo graag dat het me op een meer vreedzame manier werd duidelijk gemaakt. Maar het schijnt dat we het soms alleen op de hardhandige manier kunnen leren. E schreef me ooit eens, "nothing is for nothing least of all dying". De enige manier om troost te vinden bij zo'n afschuwelijk drama is om dat voor ogen te houden en mijn les eruit te leren.
Ik vertik het om dingen te zeggen als: waar gaat dit naar toe, wat voor wereld leven we in en andere doempraterij. Ik kies ervoor om te kijken naar hoe mjn gedrag beinvloed werd door dit drama, dat het mij geholpen heeft om iemand die ik had afgekapt weer een hand toe te reiken.

ziek

Ook ik ben geveld! Keelpijn, hoofdpijn, overalpijn. Emre voelt zich al aardig beter, ze hebben dikke lol. Zoveel, dat ik besloot om ondanks mijn malaise hen toch maar mee naar buiten te nemen voor een beste wandeling. Daarna alle lego op de vloer gedumpt. Ik ging even op de bank liggen en ze waren zo lekker aan het spelen samen, ik genoot van hun gesprekken. Wat waren ze lief, wat waren ze perfect.

Een uur later....... Emre zit gefrustreerd achter de computer, het spel wil niet. Hij wordt hoe langer hoe bozer en slaat steeds harder op de toetsen om. Het is 6 uur, piekuur voor mensen die zich niet lekker voelen. Ik wil RUST! Timucin vraagt om de haverklap of ik een stukje lego voor hem kan vinden en begint een onverstaanbaar liedje te zingen. Emre roept of hij ophoudt, Timucin gaat gewoon door net of hoort hij niets. Emre wordt steeds luider en bozer. Ineens gaat hij kwaad overeind en brult in frustratie. Doet een stap achteruit bovenop de legocreatie van Timucin. Timucin gaat van vredig naar oorlogspad in 2 nano seconden en voor ik het weet zitten ze elkaar te trappen en te slaan.

Ik heb geen 2 nanoseconden nodig, het lukt me makkelijk met 1. Automatische piloot neemt het van me over. Moeder de heks betreedt het toneel. Waarom ze me in hemelsnaam niet wat rust kunnen geven, ik voel me niet lekker, is dat zo moeilijk..... Waarom ze meteen moeten gaan slaan en schoppen, potverdre, alles wat ik wil is een beetje rust, een beetje hulp, maar nee, ze moeten zo nodig gaan vechten..... Er zit nog veel meer in mijn hoofd maar gelukkig krijg ik een hoestbui van het schreeuwen. Ik ga naar de keuken voor een glas water. En met dat glas water lukt het me om weer een beetje grip op mezelf te krijgen. Ik blijf in de keuken staan. Mijn hoofd zit vol met: #$(*^%^kinderen, ondankbaar, wil ik eens wat rust gaan ze vechten. Niemand houdt rekening met mij, maar ik moet met iedereen rekening houden. #*&(^$(&@land, iedereen is hier altijd ziek, alles zit altijd potdicht, bussen, scholen, huizen, geen wonder dat ik ook steeds ziek wordt. Die stomme halfopgeruimde %^&$* keuken, ja, ik stop met mijn werk om voor hen te zorgen en dan krijg ik dit als dank. En dan dat stomme eten, elke dag weer dat stomme eten.

Goed, ik was dus Boos. Ik weet dat het niet helpt, dat ketteren. Maar het voelt zo goed: Ik heb Gelijk, ze verdienen het! Ik wil niet rustig worden, ik wil dat zich net zo akelig gaan voelen als ik me nu voel!
Ik besef dat ik hier alleen maar meer problemen mee krijg, vlam in de pan en de hele avond ruzie. Ik moet rustig worden maar ik Wil Niet Moeten! Om van moeten naar kunnen te gaan heb ik nog 2 glazen water nodig. De kinderen vechten in de kamer, maar als ik te snel terugga dan gaat het mis. Wat heb Ik nodig? Rust en een beetje begrip. Als ik doorga met boos zijn krijg ik dat zeker niet. Maar ik vind dat ze me dat horen te geven, ze Moeten! Nog maar een glas water..... Ik zou graag rust willen hebben en een beetje begrip van mijn kinderen. Zo te zien kunnen ze dat nu niet geven. Misschien hebben ze honger. Maar ik Wil Geen Eten Koken! Ik wil niet Moeten! Nog een glas water, langzaam drinken. Laten we maar gewoon een broodje pindakaas eten, vinden we allemaal lekker.

Ik maak de boterhammen klaar, gooi al mijn boze energie in het snijden van de stukjes. Dan een diepe zucht en als een zen monnik naar binnen. Ze zijn nog steeds kwaad op elkaar, Timucin is in tranen, Emre zit kwaad voor zich uit te kijken. Zodra ze me zien gaat het los: Hij deed dit.. ja maar omdat hij dat deed...het is niet eerlijk.....hij moet..... nee hij moet.... Ik zeg niets en sta daar met de bordjes in mijn hand en denk: dat %*&%^ geweldloos communiceren. Ze hebben mijn kwaadheid van me afgepakt, maar wat moet ik nu? Ik zoek mijn monnik maar die is geruisloos weggeslopen, ik sta er weer alleen voor. Dan doe ik iets wat ik helemaal niet wil doen, maar waarvan ik weet dat het het beste is. Ik zet de bordjes neer, zet Timucin op de bank bij Emre en ga er tussenin zitten. Dan kruip ik hen aan en geef hen een kus. En zeg alleen dat ik heel veel van hen hou, hoe boos ze ook zijn. En zo zitten we een tijdje op de bank. Ik zat in eerste instantie op mijn tanden te bijten maar gaandeweg relax ik en de kinderen ook. Dan vraag ik of Emre hulp nodig heeft bij zijn computerspel. Nee, hij wil het zelf oplossen. Timucin wil wel hulp met het repareren van zijn auto. Ze mogen voor een keer eten waar ze willen, achter de computer en op de vloer. Ik help Timucin met zijn lego en ga daarna weer op de bank liggen, Emre is een stuk rustiger en het lukt hem om zijn spel te spelen. Zen monnik kijkt om het hoekje van de deur en geeft me een knipoog.

op het matje

Manlief en ik zijn gisteren op het matje geroepen bij de school psychologe. Althans zo voelde het. Het zou een gesprek zijn over Emre, dat hij behoorlijk voorop was in de leerstof en zich verveelde in de klas wat zich uitte in dromen en praten met andere kinderen. Het werd echter een gekibbel over Het Belang Van Huiswerk. We werden verwelkomd door drie Dames, Emre's juf, de Engelse juf (sinds vorige week een les engels per week, een "keuze" vak oftewel dictatuur van de meerderheid van de ouders 'zucht') en de psychologe. Het werd echter al vlot duidelijk dat de dames het niet eens waren met de manier waarop wij met huiswerk omgaan. E had een briefje geschreven aan de Engelse juf ivm huiswerk voor Engels (vijf keer hetzelfde dialoog overschrijven). Het probleem is dat Emre over het algemeen de behandelde stof al beheerst (ook het Engels) en ik vind het te gek om het dingen te laten herhalen die hij al weet. Had hij er nu plezier in, wel dan maakte het mij niets uit, maar dat huiswerk is elke keer een lijdensweg. Ik had met veel moeite al een compromis met zijn juf bereikt over huiswerk van rekenen. Het is al genoeg dat hij in de klas steeds hetzelfde op zijn bordje krijgt, thuis hoeft dat van mij echt niet.

Om een lang verhaal kort te maken, het werd een uurlang gezemel over hoe belangrijk het wel niet is dat hij zich aan het systeem houdt en al het huiswerk maakt wat hem gegeven wordt. En dat wij als ouders het verkeerd doen! Wij moeten hem vertellen dat het belangrijk is dat iedereen hetzelfde is in school, als zijn klasgenootjes huiswerk moeten maken, moet hij datzelfde huiswerk ook maken. Dat hij op de leerstof vooruit is is JAMMER, maar daar is NIETS aan te doen, zo is het systeem.

Ik merkte verschillende keren op dat we alleen maar aan het kibbelen waren over het systeem en huiswerk terwijl ik liever sprak over Emre en wat we eraan kunnen doen dat hij weer plezier krijgt in school. Dat hij wat sneller de stof opneemt dan de andere leerlingen in zijn klas en dat hij daar nu zo'n beetje voor gestraft wordt. Dat hij al kon lezen sinds hij vier was, dat hij de rekenstof van de eerste klas met 5 jaar beheerste. We kregen toen de opmerking dat we het verkeerd hadden gedaan met hem naar een normale staats school te sturen -alsof prive een optie is voor iedereen- en de psychologe vroeg of het dan niet een idee was om hem naar een school in het buitenland te sturen! Een jongetje van nog geen 8 jaar, om nog niet te spreken van de kosten! De enige oplossing voor Emre was dat WIJ ons aan moesten passen en een doorsnee ouder zouden worden, dan zou Emre vanzelf wel weer plezier in de les krijgen.
Kortom, om met de gevleugelde woorden van mijn broer G J te spreken: "iedereen deed een plas en het bleef zoals het was"
Ik voelde me onbegrepen, niet gehoord en machteloos.

Eenmaal buiten schoot ik samen met E in de lach over het idee dat wij op het matje geroepen waren. Het machteloze gevoel bleef echter de hele dag in mij omzeuren. Zo erg dat ik snachts zelfs denkbeeldige brieven aan de juffen aan het schrijven was. Na een uur lang monoloog in mijn hoofd met de juffen besloot ik om maar een schrift te pakken en te gaan schrijven wat me dwars zat, slapen lukte toch niet. Al snel kwam ik uit bij mezelf als klein meisje op de lagere school. Dromerig, verveeld, geen aandacht bij de les. Toch altijd hoge cijfers. Ik heb weinig leuke herinneringen aan de lagere school. En ik ben bang dat Emre hetzelfde krijgt. Angst voor het welzijn van mijn kind, angst dat hij zijn plezier in leren kwijtraakt, angst dat hij zich ongelukkig voelt in school. En die angst had mij stevig in zijn greep. Die angst maakte dat ik als een moederleeuw aan het brullen was tegen alles wat ik ervaarde als gevaar. Dat ik net zo gefrustreerd raakte als Emre wanneer hij aan het huilen was als hij huiswerk moest maken omdat ander zijn juf boos zou worden op hem. Ik voelde dat als een bedreiging, dat de juf meer macht over hem had dan ik. Dat hij met 7 jaar al zo bang was voor een schooljuf en dat hij de komende 3+ jaren nog onder haar bewind zit.

Angst is verlammend, je komt er nix verder mee. Angst stimuleert niet tot dialoog, dat bleek wel uit het gesprek met de Dames. Het was niet alleen angst van mijn kant. Het schoolsysteem is aan het veranderen, vorig jaar is een begin gemaakt met een nieuw systeem waarbij het kind centraal staat. Het oude systeem is een paardenrace, eerst naar het middelbare school examen wat ze met 14 jaar af moeten leggen, daarna komt het universiteitsexamen. De educatieve toekomst van het kind hangt af van een drie uur durend examen. Dit prestatiegerichte is er niet zomaar uit te krijgen net zomin als het disciplinaire karakter van het oude systeem. Sinds Emre naar school gaat begrijp ik de Turkse mentaliteit beter. Je mag niet anders zijn, je hebt geen stem. En nu, een dag later, nu het me lukt om ook de kant van de Dames te zien, zie ik ook hun angst. Zij worden in het diepe gegooid, het systeem verandert radikaal en ze krijgen slechts minimale begeleiding. Het disciplinaire systeem voelt veilig voor hen, dit geldt ook voor het merendeel van de ouders. En dan komt er ook nog ineens zo'n Hollandse die haar man ook al geindoctrineerd heeft en die even alles overhoop zal gooien. Ik moet er voor de duidelijkheid bijzeggen dat ik ook tijdens de oudervergaderingen met de juf me niet stilhoud.... (en dat ik E niet heb geindoctrineerd, hooguit een beetje gestimuleerd om in een andere richting te denken :))

Ik moest ineens weer aan de woorden van Gandhi denken: 'probeer de verandering te zijn die je in de wereld wilt zien'. En ik realiseerde me dat het tijd werd om het roer om te gooien, niet kijken naar waar we verschillen maar zoeken naar deovereenkomsten. En een van de belangrijkste is dat we allemaal begrepen willen worden.
(wordt vervolgd)