armoede

Vanavond was op een van de soaps op tv een scene van een man die op condoleance ging bij de familie van een van zijn arbeiders die was omgekomen tijdens een bedrijfsongeval. Opgegroeid in een villawijk kwam deze man voor het eerst van zijn leven in een huis van een arme familie. Een veelgebruikt idee met veel drama en geween, typisch Turks, daar gaat het nu even niet om, het was iets wat de man zei. Hij zei: op tv zien is anders dan wanneer je het met eigen ogen ziet, het was een ervaring die hem niet meer losliet.

Het deed mij denken aan de Ramadan van twee jaar terug. Het is de gewoonte om bij het begin van de Ramadan aan de minder bedeelden een voedselpakket te geven. Wij hadden maar liefst 2 pakketten gekregen. Ik kende een vrouw van de speeltuin. Ze was bijna blind, had 2 kinderen en haar man verdiende amper genoeg om de huur te betalen. Ik besloot om een pakket naar haar toe te brengen en ging op zoek naar haar huis. Viaviavia kwam ik in een uithoek van een straat terecht. De hal van het gebouw waar ze woonde was donker en het rook smerig. Ze was zo verbaasd toen ze de deur opendeed en mijn stem hoorde. Ik stapte met de kinderen naar binnen. Het zag er donker uit, er zaten grote vochtplekken op de muren. Ze liet ons de kamer in en ik kreeg een benauwd gevoel. Een raam waar amper licht doorheen kwam, een kale vloer met een oud tapijt, een oude bank en een wankele tafel, slechts 2 stoelen. Ze zaten aan een opklaptafel op de grond te ontbijten. Het ontbijt was schraal, olijven, boter, een stuk kaas en jam. Ze deed meteen het raampje open toen we binnenkwamen en verontschuldigde zich voor de stank. En inderdaad, het stonk verschrikkelijk. Ze vertelde dat het kwam van de riolering die onder hun huis langsliep. Ik hield het er amper uit en deze mensen woonden hier dag in dag uit. De kinderen waren onrustig, we stonden snel weer buiten. Het beeld liet me niet los en ik vertelde het aan E. We besloten om het geld wat aan het eind van de Ramadan als aalmoes wordt gegeven ook aan hen te geven, dus vlak voor het suikerfeest ging ik er weer heen. Het was een zonnige dag en nu was het duidelijk te zien hoe troosteloos alles eruit zag. Ik heb haar het geld gegeven, even 5 minuten gezeten maar hield het niet langer uit, de hele weg naar huis liepen de tranen me over de wangen. Hoe vaak had ik niet de beelden gezien op tv, maar het maakte inderdaad pas werkelijk indruk toen ik het met eigen ogen aanschouwde. Wat voelde ik me dankbaar met mijn spullen en mijn warme huis.

Ik moest daar allemaal ineens aan denken toen ik die man op tv zag zitten worstelen met zijn geweten. Er is veel armoede in Turkije en ik woon er middenin. 4 Jaar geleden zaten we finacieel volledig aan de grond, geen geld om zelfs maar een chocoladereep te kopen voor de kinderen. Het was een bijzondere tijd. Mensen kwamen een pan met eten brengen onder het mom van teveel gekookt.Toen ik met de kinderen in de winkel stond en Emre uit moest leggen dat ik geen bananen en sinaasappels kon kopen kwam een buurvrouw voorbij en duwde Emre 5 lira in zijn handen. Toen de aardappels op waren stond er een baal met nieuwe aardappels voor deur, er kwamen op mysterieuze wijze levensmiddelen op het moment dat ik ze nodig had. Ik kon rijst weggeven en een week later kwam iemand me een paar kilo rijst brengen. Het leek bonen en kikkererwten te regenen en na het offerfeest zat de hele vriezer vol met vlees voor maanden. Het is geen tijd die ik graag over zou willen doen, maar het is zonder meer een van de meest bijzondere van mijn leven.

Turken vinden het de gewoonste zaak van de wereld om te helpen. Ik hoefde nooit te vragen, uit te leggen, men wist gewoon hoe de situatie was. Het is niet iets om je voor te hoeven schamen, om te verbergen. Geen verborgen armoede maar saamhorigheid. De staat helpt niet echt, maar de mensen doen hun best. Een paar maanden geleden stond er in de krant dat een vader en moeder samen in de gevangenis waren gezet omdat ze, als ik me niet vergis, een ziekenhuisrekening niet konden betalen. De kinderen bleven alleen achter. Meteen nadat het op tv was geweest werd de rekening betaald door een onbekende persoon. Dergelijke dingen gebeuren bijna dagelijks. Degenen die het land besturen mogen misschien niet de meest nobele beweegredenen hebben maar de Turken zelf zijn beste lui. Niet zo obstinaat als de Hollanders, een beetje te mak naar mijn mening. En naar mijn Hollandse mening ook veel te meegaand en berustend. Maar gelukkig zijn we allemaal anders, wat viel er anders nog van elkaar te leren....